تابعیت و شهروندی رومانی
پاسپورت رومانی — عکس: ویکیمدیا کامنز
1شرایط اصلی اخذ تابعیت
- سکونت قانونی مستمر حداقل ۸ سال در خاک رومانی؛ این مدت برای فردی که با شهروند رومانیایی ازدواج کرده و با او زندگی میکند، به ۵ سال از تاریخ ازدواج کاهش می‌یابد.
- غیبت بیش از ۶ ماه در یک سال، آن سال را از محاسبه دوره سکونت حذف میکند.
2سایر شرایط قانونی
- اثبات وفاداری به دولت رومانی از طریق رفتار و عملکرد، و نداشتن سابقه اقدام علیه نظم عمومی یا امنیت ملی.
- آشنایی با زبان رومانیایی (خواندن و نوشتن)، قانون اساسی و سرود ملی، و آگاهی مقدماتی از فرهنگ و تمدن رومانی.
- این مورد باید بر اساس مقررات جاری و شرایط فردی بررسی شود.
3زمان‌بندی و مرجع رسیدگی
- درخواست‌ها نزد سازمان ملی تابعیت (Autoritatea Națională pentru Cetățenie / ANC) ثبت میشود.
- طبق قانون ۱۴/۲۰۲۵ (اصلاحیه قانون ۲۱/۱۹۹۱)، مهلت قانونی رسیدگی ANC از ۵ ماه به ۲ سال افزایش یافت (با امکان تمدید ۶ ماهه در موارد موجه) — این عدد اکنون سقف رسمی است، نه صرفاً میانگین آماری.
- این مورد باید بر اساس مقررات جاری و شرایط فردی بررسی شود.
📈«۲ سال» واقعاً یعنی چه؟ آمار واقعی رسیدگی ANC
مهلت ۲ ساله دقیقاً به این دلیل در قانون ۱۴/۲۰۲۵ گنجانده شد که ANC دیگر قادر به رعایت مهلت قبلی ۵ ماهه نبود و با شکایات متعدد بابت تاخیر مواجه شده بود. آمار واقعی نگران‌کننده‌تر از این عدد است: طبق تحلیل حقوقی Legal500، از ۳۸٬۹۸۱ درخواست ثبت‌شده در سال ۲۰۲۳، فقط ۰٫۳۷٪ تا پایان همان سال تایید نهایی شدند؛ در سال ۲۰۲۴، از ۵۰٬۳۵۰ درخواست جدید، تا پایان سال هیچ پرونده‌ای تایید نشد؛ و تا مارس ۲۰۲۵، با وجود ۳٬۹۷۶ درخواست تازه دیگر، همچنان هیچ‌کدام تایید نشده بود. این یعنی «۲ سال» را باید یک کف انتظار در نظر گرفت، نه سقف تضمین‌شده.
مصاحبه/آزمون این مرحله رسماً یک «مصاحبه» نزد کمیسیون تابعیت است، نه یک آزمون کتبی استاندارد: طبق صفحه رسمی ماده ۸ در cetatenie.just.ro، محتوای آن شامل خواندن و نوشتن رومانیایی، آشنایی با اصول قانون اساسی، خواندن سرود ملی، و اطلاعات مقدماتی از فرهنگ، تاریخ و جغرافیای رومانی است. همان سایت رسمی بانک سوالات نمونه را نیز برای دانلود و آمادگی منتشر کرده است.
منابع: avocatpavel.com (تحلیل قانون ۱۴/۲۰۲۵)، Legal500 (تحلیل آماری رسیدگی ANC)، cetatenie.just.ro (صفحه رسمی ماده ۸)، Library of Congress – گزارش قوانین تابعیت ایران، globalcit.eu (متن تلفیقی قانون ۲۱/۱۹۹۱). شماره دقیق ماده قانون تابعیت ایران بین منابع متفاوت است و نیاز به تایید حقوقی نهایی دارد؛ نرخ قبولی مصاحبه ANC در منابع رسمی منتشر نشده است.
⚖️در صورت تاخیر غیرموجه ANC
همانند IGI، سازمان ملی تابعیت (ANC) نیز یک نهاد دولتی است و مشمول قانون دادرسی اداری رومانی (Legea nr. 554/2004) میشود. اگر پرونده شما فراتر از مهلت قانونی جدید ۲ ساله (با احتساب تمدید احتمالی ۶ ماهه) بدون توضیح معلق بماند، حق دارید با کمک وکیل حقوق اداری علیه این سکوت یا تاخیر به دادگاه اداری شکایت کنید — این ابزار قانونی کمتر شناخته‌شده اما واقعی است.
سوالات متداول
پروسه بررسی پرونده تابعیت چقدر زمان می‌برد؟
طبق قانون ۱۴/۲۰۲۵، مهلت قانونی رسمی ۲ سال است (با امکان تمدید ۶ ماهه)؛ اما آمار واقعی ANC نشان میدهد بسیاری از پرونده‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حتی تا پایان همان بازه هم تایید نشدند، پس بهتر است این عدد را یک کف انتظار در نظر بگیرید نه یک تضمین.
اگر تابعیت رومانی را بگیرم، آیا تابعیت ایرانی‌ام را از دست می‌دهم؟
رومانی نیازی به انصراف از تابعیت قبلی ندارد. اما ایران هم به‌طور خودکار تابعیت شما را باطل نمی‌کند مگر از طریق فرآیند رسمی و دشوار ترک تابعیت (تایید هیئت وزیران) اقدام کنید؛ در عمل بسیاری افراد بدون طی این فرآیند، از دید ایران همچنان صرفاً ایرانی محسوب می‌شوند. پیش از تصمیم‌گیری حتماً با وکیل متخصص مشورت کنید.
آیا آزمون زبان و قانون اساسی برای دریافت تابعیت دشوار است؟
این مرحله رسماً یک مصاحبه نزد کمیسیون تابعیت است (نه آزمون کتبی استاندارد) و شامل خواندن/نوشتن رومانیایی، اصول قانون اساسی، سرود ملی و اطلاعات مقدماتی فرهنگ/تاریخ/جغرافیای رومانی است؛ ANC بانک سوالات نمونه را روی cetatenie.just.ro منتشر کرده که میتوانید از قبل مطالعه کنید.
اگر پروندهام بیش از حد معمول طول کشید چه اقدامی میتوانم انجام دهم؟
طبق قانون ۵۵۴/۲۰۰۴، میتوانید ظرف ۶ ماه از تاخیر یا سکوت غیرموجه فراتر از مهلت ۲ ساله جدید، با کمک وکیل متخصص حقوق اداری علیه ANC در دادگاه اداری شکایت کنید.
آیا پاسپورت رومانی الان بدون ویزا به آمریکا سفر میکند؟
خیر — با وجود اینکه در برخی سایتهای دیگر خلاف این عنوان شده. در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵ وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) عضویت رومانی در برنامه معافیت ویزا (Visa Waiver Program) را با اجرای برنامهریزیشده از ۳۱ مارس ۲۰۲۵ اعلام کرد؛ اما پیش از آن تاریخ، DHS این تصمیم را برای بازبینی امنیتی متوقف کرد و در نهایت در ۲ می ۲۰۲۵ رسماً آن را لغو کرد (اعلامیه رسمی dhs.gov). یعنی تا این لحظه شهروندان رومانیایی همچنان باید مانند گذشته ویزای B-1/B-2 آمریکا دریافت کنند. برای رتبه قدرت پاسپورت، طبق شاخص هنلی (Henley Passport Index)، ویرایش ژانویه ۲۰۲۶، رومانی رتبه ۱۱ جهان را با دسترسی بدون ویزا/ویزای فرودگاهی به ۱۷۸ مقصد دارد.
آیا سال‌هایی که با اقامت تحصیلی در رومانی بوده‌ام، برای ۸ سال لازم برای تابعیت حساب میشود؟
صادقانه بگوییم: ما نتوانستیم پاسخ قطعی این را از هیچ منبع رسمی پیدا کنیم، در هیچ جهتی. متن قانون تابعیت (قانون ۲۱/۱۹۹۱، ماده ۸) شرط را «domiciliu داشتن در قلمرو رومانی به‌مدت دستکم ۸ سال» تعریف میکند، اما خودِ قانون تابعیت تعریف نمی‌کند که چه نوع اقامتی «domiciliu» محسوب میشود، و ما نتوانستیم متن تلفیقی به‌روز این ماده را پس از یک اصلاحیه در سال ۲۰۲۵ از منبع رسمی به‌دست آوریم. اما یک چیز را روشن کردیم، و احتمالاً منشأ سوءتفاهم همین است: قاعده‌ی معروف «سال‌های دانشجویی نصف حساب میشود» واقعی است، ولی مربوط به تابعیت نیست. متن رسمی ادارهی مهاجرت (IGI) می‌گوید: «Perioada de şedere în scop de studii se calculează la jumătate pentru rezidenţa pe termen lung» — یعنی «دورهی اقامت به قصد تحصیل، برای اقامت بلندمدت، نصف محاسبه میشود». اقامت بلندمدت (مجوز ۵ ساله) یک مسیر حقوقی جداگانه از تابعیت است. هیچ منبعی که ما دیدیم این قاعده را به شمارش ۸ ساله‌ی تابعیت تعمیم نداده است. پس اگر کسی با قطعیت به شما گفت «سال‌های دانشجویی نصف حساب میشود» یا «اصلاً حساب نمی‌شود»، احتمالاً دارد قاعده‌ای را از مسیری به مسیر دیگر منتقل میکند. برای پاسخ قابل اتکا، مستقیماً از ادارهی ملی تابعیت (ANC) به نشانی cetatenie.just.ro استعلام بگیرید یا با یک وکیل مشورت کنید — و پیش از اینکه سال‌های تحصیلتان را در برنامهریزی تابعیت حساب کنید، این را کتبی تایید بگیرید.
برای مصاحبهی تابعیت دورهی آمادگی رایگان وجود دارد؟
بله، دستکم یک مورد پیدا کردیم: شورای ملی رومانیایی برای پناهندگان (CNRR) روی سایت خودش یک دورهی آنلاین رایگان آمادگی مصاحبهی تابعیت معرفی میکند که هر چهار بخش مصاحبه را پوشش میدهد: تاریخ، قانون اساسی، جغرافیا، و فرهنگ و تمدن رومانی. توجه: اما پیش از اینکه روی آن حساب کنید، صفحهی این دوره شرایط واجد بودن را ذکر نکرده، و ماموریت اعلامشدهی خود CNRR پناهندگان و مشمولان حمایت بینالمللی است. ما نتوانستیم تایید کنیم که دانشجو یا کارگر دارای اقامت عادی هم میتواند ثبتنام کند. اگر مشمول حمایت بینالمللی نیستید، پیش از برنامهریزی مستقیماً از خود CNRR بپرسید که آیا شما را میپذیرند یا نه. ضمناً یادآوری: مرجع رسمی خودِ مصاحبه، ادارهی ملی تابعیت است و نمونهسوالات روی cetatenie.just.ro منتشر میشود.
📚مطالب مرتبط و گام‌های بعدی
راهنماهای پیشنهادی برای تکمیل اطلاعات و تسهیل فرآیند اقدام:
هدف‌گذاری تابعیت رومانی
اگر هدف نهایی شما پاسپورت رومانی است: سابقه اقامت لازم، نقش پیوستگی و غیبت‌ها، زبان و آزمون، و اینکه کدام تصمیم‌های امروز مسیر را کوتاه یا بلند میکند.
دوره‌های زبان رومانیایی
مصاحبه تابعیت به زبان رومانیایی برگزار میشود؛ دوره‌های دولتی و رایگان زبان می‌توانند بخشی از آمادگی شما باشند.
این راهنما بخشی از مجموعه «مهاجرت و اقامت» است.
می‌خواهید شرایط خودتان را بررسی کنیم؟
اطلاعات اولیه خود را ارسال کنید تا مسیر مناسب شما مشخص شود.